(van MiGreat)
Doneer hier: migreat.org/nl/donatie.
"De instrumentalisering van de meest gemarginaliseerde groepen in de samenleving is niets nieuws, en migranten zijn slechts de meest recente groep die hiervan de dupe wordt. Wat er in Ceuta gebeurt, is de uitbuiting van migratie en menselijk leed, en het komt niemand ten goede behalve de rijksten en de machtigste politieke krachten in de samenleving.
Maakt het haten van migranten je boodschappen goedkoper? Of dient het alleen de belangen van machtige staten?
Voor meer informatie en manieren om in Ceuta betrokken te raken, kun je een kijkje nemen bij No Name Kitchen (nonamekitchen.org) en overwegen hun werk te steunen met een donatie.
CEUTA: ZONDEBOKPOLITIEK EN MIGRATIE ALS REACTIE OP EEN AANHOUDENDE CRISIS
ZONDEBOKPOLITIEK EN MIGRATIE ALS REACTIE OP EEN AANHOUDENDE CRISIS
• CEUTA
Tussen 30 en 31 juli zwommen ongeveer 70.000 mensen naar de stad Ceuta. Ceuta en Melilla zijn twee postkoloniale gebieden op het Afrikaans continent die de Spaanse staat weigert terug te geven. 141 mensen kwamen om het leven. De meeste mensen die probeerden over te steken waren Marokkanen, naast mensen uit Sub-Sahara-Afrika, waaronder Soedanezen die op de vlucht waren voor oorlog en genocide.
Het merendeel van de mensen die de grens zijn overgestoken, is inmiddels door de Spaanse en lokale autoriteiten teruggestuurd naar Marokko. Lokale functionarissen in Ceuta schatten dat er nog ongeveer 2.000 mensen aanwezig zijn. 1.000 van hen zijn minderjarigen die volgens de Spaanse wetgeving niet mogen worden uitgezet.
Het opvangsysteem stortte al op de eerste dag in, waardoor duizenden mensen zonder fatsoenlijke opvang of basisvoorzieningen kwamen te zitten.
Om die reden zien velen zich genoodzaakt om 's nachts op stranden, in open velden of op straat te slapen. Daardoor hebben ze geen voedsel, schoon water, droge kleding en medische zorg.
De nieuwsmedia bestempelen dit als een "migratiecrisis", een "vluchtelingeninvasie", maar slechts enkelen stellen de meest relevante vragen:
Waarom wordt het ondernemen van een levensgevaarlijke reis überhaupt een rationele optie?
En wie heeft er eigenlijk echt baat bij deze 'crisis'?
De jeugdwerkloosheid in Marokko is erg hoog. In het tweede kwartaal van 2025 was 35,8% van de 15- tot 24- jarigen werkloos, tegenover 12,8% van de totale bevolking.
Ongeveer 45% van de Marokkaanse bevolking is jonger dan 25 jaar. Ongeveer 1 op de 4 Marokkanen onder de 30 volgt geen onderwijs, heeft geen baan en volgt geen opleiding.
Zelfs van degenen die wel een baan hebben, werken velen in de informele economie. Dit betekent dat ze geen degelijk contract, geen verzekering en geen sociale bescherming hebben.
In september 2025 brachten de Gen Z 212-protesten jonge Marokkanen de straat op om betere gezondheidszorg en beter onderwijs te eisen. Maar als de politiek deze omstandigheden niet fundamenteel verandert, blijft vertrekken een van de weinige opties.
Natuurlijk was niet iedereen die Ceuta overstak, gemotiveerd door werkloosheid. Maar het bredere punt is dat migratie verband houdt met de materiële omstandigheden waaraan mensen proberen te ontsnappen.
Dus, wat is er in Ceuta gebeurd?
Op 8 juli, drie weken voordat mensen massaal Ceuta begonnen binnen te komen, oordeelde het Spaanse Hooggerechtshof dat migranten die op zee werden onderschept niet onmiddellijk aan de grens van Ceuta en Melilla konden worden teruggestuurd.
Deze uitspraak werd online verkeerd begrepen en uitgebuit, waarbij virale video's lieten zien hoe mensen veilig in Ceuta aankwamen en anderen aanmoedigden om de oversteek te maken.
De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft Rusland en Israël ervan beschuldigd deze desinformatie online te verspreiden en te versterken, waarbij hij onderzoek van de EEAS (de buitenlandse dienst van de Europese Unie) aanhaalde.
De diplomatieke banden tussen Israël en Marokko zijn versterkt nadat Israël officieel de Marokkaanse soevereiniteit over het bezette gebied van de Westelijke Sahara erkende. Beide landen hebben inmiddels ambassades en ambassadeurs.
Spanje blijft een van de weinige EU-landen die kritiek uiten op Israëls oorlogsmisdaden en de voortdurende genocide tegen de Palestijnen. De situatie in Ceuta zet de regering van Sánchez bovendien steeds meer onder druk in aanloop naar de verkiezingen van 2027.
Gedeclassificeerde militaire documenten stellen dat "de Marokkaanse autoriteiten […] tot nu toe nalatig en passief hebben gehandeld". bij het controleren van migratie aan de grens van Ceuta. En het zou niet de eerste keer zijn dat Marokko de grens als diplomatiek wapen inzet.
In 2021, nadat Spanje een leider van de onafhankelijkheidsbeweging voor de Westelijke Sahara had toegelaten voor medische behandeling, versoepelden de Marokkaanse autoriteiten de grenscontroles met Ceuta en lieten ze meer dan 9.000 mensen de Spaanse enclave binnenkomen.
Ondertussen reageerden EU-regeringen door op te roepen tot strengere maatregelen tegen "irreguliere" migratie. Ze gaven de Spaanse binnenlandse migratie-initiatieven, zoals de regularisatieregeling, de schuld van het creëren van "aantrekkingsfactoren" die mensen zouden aanmoedigen om naar Spanje te komen.
De Italiaanse regering schortte ook tijdelijk het Schengenakkoord met Spanje op, onder verwijzing naar "zorgen over de nationale veiligheid" en uit vrees dat migranten in Ceuta naar Italië zouden reizen.
Italië en Spanje hebben geen gemeenschappelijke landgrens en Ceuta maakt geen deel uit van het Schengengebied. Dat betekent dat migranten die in Ceuta aankomen, niet zomaar kunnen doorreizen naar het Spaanse vasteland.
De meest gemarginaliseerde groepen worden vaak geïnstrumentaliseerd wanneer staten te maken krijgen met binnenlandse druk, zoals stijgende kosten van levensonderhoud, onzekere werkgelegenheid en een achterblijvende reactie op klimaatrampen. Migranten zijn slechts de meest recente politieke zondebokken.
Maar op dit punt zou je jezelf moeten afvragen:
• Verlaagt het haten van migranten de kosten voor je boodschappen?
• Koop je er een elektrische auto mee te midden van de stijgende benzineprijzen?
• Of dient het alleen de hoogste politieke machthebbers, die al miljoenen verdienen aan mensenleed?
Bronnen:
Alec Barcenilla - Morocco's Social Discontent and a Post-arab Spring Generational Reconfiguration. EISMENA, 2025/4.
Al Jazeera - Spain's Sanchez says Russia, Israel spread disinformation on Ceuta crisis. Aug. 31, 2026.
Carina Gunnarson - Spain: defending overseas territory and interests in Africa. FOl memo for the Swedish Deference Research Institute, August 2019.
Khaoula El Khalil - Ceuta's border crisis is about geopolitics, not just migration. The Conversation, Aug. 17, 2026.
Reuters - The viral videos that inspired tens of thousands to swim to Spain's Ceuta. Aug. 5, 2026.
Reuters - Ceuta residents shelter migrant minors from dangers of night. Aug. 10, 2026."
#Ceuta #Marokko #Spanje #migratie #vluchtelingen #vluchtelingenWelkom
